Anasayfa

Sitene Ekle

Foto Galeri

Video Galeri

Ziyaretçi Defteri

İletişim

Hakkımızda

Üyelik

18 Aralık 2017

MAKALELER TİYATRO ASAYİŞ
 
.: Yazarlar :.

Etik, Ahlak ve Değerler

Doç. Dr. Aydın USTA - 01/08/2016 - 11:29

Toplumu düzenleyen çeşitli toplumsal sosyal düzen kuralları bulunmaktadır. Bunlar hukuk, din ve ahlak kuralları olarak sıralanabilir. Bu toplumsal kurallar günümüzde toplumsal düzen açısından yeterince etkili midir? Karşılaştırmalı olarak bu toplumsal düzen kurallarının etki düzeylerinin tartışılması gerekmektedir. Bir seçenek olarak ahlak ve etik değerlerin de bu çerçevede ele alınması yarar sağlayabilir mi? Bu yazıda bu değerler ve önemi tartışılmaktadır.

Ahlak ve deontoloji dış etkilerden oluşan; üstün konuma sahip; boyut olarak kişiyi aşan mesleki, kültürel, sosyal ve devlet referanslı yapılardan kaynaklanmaktadır. Etik ise referansı kişinin kendisi olan, eylem ve davranışlara rehberlik eden, kişisel ahlakın izlerini taşıyan kurallar bütünüdür. Bu durumda, durumun açıklanmasında kişisel değerler referans ölçüdür. Başka bir ifade ile etikte referans kişinin kendisi; ahlakta referans başkalarıdır. Ahlak kişinin davranışlarına rehberlik eden dış etkilerden oluşan kurallar bütünüdür; etik iç etmenlerden kaynaklanan kişinin davranışlarını düzenleyen kurallar bütünüdür (Martins, 2010: 13). Etik, ahlak gibi özgün ilkeler, değerler bütünü değildir. Etik, iyi davranımı sağlamak için gerekçeli düşünmektir. Farklı durumlarda yapıp etmeleri yönlendiren ahlaki ilkelere ve ahlaki değerlere uyumu sağlama konusundaki sorgulamaları içerir (Psychomedia).

Ahlak ve deontoloji sözcüklerinden söz etmeden etik sözcünün tanımlanması pek mümkün gözükmemektedir. Bu üçü birbiri ile karıştırılmaktadır. Etik, başkaları ile birlikte iyi biçimde yaşama üzerine kişisel düşünce tasarımıdır. Doğru ile yanlışı birbirinden ayırır. Etik aynı zamanda ahlakın bilimidir; eylemde akla yatkınlığı araştırmaya karşılık gelir. Bu nedenle etik kişiseldir (Chalvidan, 2009). Ontolojik olarak etik, kişinin kendisi ile ilgili; ahlak başkaları ile ilgilidir. Epistemolojik olarak etik düşünsel ve tanımlayıcı, ahlak uygulamaya yönelik; fenomonolojik olarak ise mevcut duruma göre etik ve ahlak seçimi kişinin kendisine bağlıdır. Ahlaki davranma kişinin kendisine rağmen dayatılan kurallara uymaktır; birey bu konuda pasiftir. Etik davranmak kurallara göre davranışı benimsemek demektir; bu durumda kişi aktiftir. Bu davranış değer ve kurallar bakımından daha çok kişiseldir; kişi burada kurala uyum veya uymama konusunda kendisi karar vermektedir. Bu nedenle bu davranış karşılığı etik sözcüğü kullanılır (Martins, 2010: 13).

Etik, isteğe bağlı emir, irade özgürlüğünden kaynaklanan sürekli özeni ifade eder. Etik sürekli kişisel sorgulamaya yöneliktir. Sosyal/politik ortamlarda etik yönetimi, teleolojik, aksiyolojik ve bireycilik boyutta, beklenti ve ihtiyaçları bakımından başkalarının gözetilmesine; yardım ve katkı açısından yine onlara iyi davranmayı içerir. Etik yönetimi her koşulda başkalarına zarar vermemeyi ilke edinir. Etik değerler, kişisel/mesleki/kolektif eylemleri değerlendirmek ve karar vermek için bir referans ilkeler alanı olarak görülebilir. Ahlakın etikten farkı, genel, soyut ve derleme kurallardan oluşmasıdır. Etik somuttur, insanidir; aynı özden gelir ve duruma göre davranmayı sağlar. Bunun için etiğin teolojik yaklaşımı benimsediği ileri sürülür. Bu anlamda bir eylemin iyi, dürüst, saygı içerikli olup olmadığı eylemin sonucundan anlaşılır. Kant’ın deontolojik yaklaşımında olduğu gibi niyete bakılmaz. Politik etik, sonuç olarak politik çalışma ortamında bir boyutu ile bireye istendik davranışları kazandırır (Martins, 2010: 17).

Felsefi gelenek güncel olarak her zaman ahlak ve etik kavramlarının anlamını yakın olarak görür. Gerçekte ise her iki kavram da ortak bir kökeni paylaşırlar; Latince mos/mores (Fr. moeurs, coutumes) kökeninden türetilmiş olan ahlak sözcüğü Yunancadaki “ethos” teriminden Latinceye çevrilmiştir. Monique Conto-Sperber her iki sözcün de aynı anlamda olduğunu (synonymes); çünkü her ikisinin aynı alanda düşünmeyi ifade ettiğini ileri sürmektedir. Bu anlamda etik ve ahlak ortak bir konudan ve aynı şeyden söz etmektedir; fakat teorik bakımdan karşıt oldukları kabul edilmektedir (maksimalist-minimalist). Aralarındaki fark aslında insan yaşamındaki değerler sorunudur; bu anlamda birbirlerine karıştırılmamaları gerekir. Etik, değerlerin kişisel boyutu olarak adlandırılır; ahlak değerlerin toplumsal boyutu olarak adlandırılır. Bu ayırım toplumsal çalışma alanları, meslekleri üzerine düşünmeyi sağlar (Martins, 2010: 3). Etimolojik olarak etik kavramı ile aynı kökene sahip olan ahlak kavramı, farklı olarak daha geniş bir uygulama alanına sahiptir. Ahlak, kolektif davranış ve kurallara göndermede bulunur; ayrıca herkes tarafından paylaşılan değerlere dayanmaktadır. Hiçbir konuda itaat edilmeyen kurallar, evrensel ahlak normları içerisinde yer almaz. Saygıya övgü, şiddeti ayıplama gibi normlar, tüm ahlak sistemlerinin değişmezi olsalar bile; ahlaki pratiklerden söz edildiğinde çoğul eki (ler, lar) kullanmak yerindedir. “Ahlak, bir grup insan tarafından belirli bir dönemde kabul edilen davranış kuralları bütünüdür.” Bu nedenle bir Türk, bir Fransız ahlakından söz edilebilir (Martins, 2010: 6).

Ahlak, kabul edilebileni, kabul edilemeyenden; doğru olanı, olmayandan; iyiyi kötüden ayırmaya katkı sağlayan ve bunlara göre davranışlarımızı belirleyen ilkeler, değerler bütünüdür. Çağlar boyunca kültürler, bireyler ve gruplar farklı ilke ve değerlere sahip olmuşlardır. Bu nedenle ahlak kavramı ahlaklar olarak ifade edilmektedir (Psychomedia). Ahlak, bireyin sosyal değerlere katılımı olarak tanımlanabilir. Ahlak, bir toplumun bir kültürün üyelerine sunduğu ve onlara benimsettiği temel kuralları içerir. Etik daha çok bireyin yanındadır; ahlak daha çok toplumun yanındadır. Ahlak insana dışarıdan etki eder; etik içsel dünyadan etki eder (Chalvidan, 2009). Ahlak, bileşenlerini her bir bireye empoze eden kültürel, sosyo-tarihsel nitelikte buyruk ve emirlerdir. O halde farklı zamanlarda farklı ahlakların bulunduğu söylenebilir. Ahlak kavramı genel olarak paylaşılan gerekçelere işaret etmektedir. Tüm topluluklar kendisini oluşturan bireyler için kendi değerler sistemini hazırlar. Sistem, toplumsal uyum ve tutarlılığı oluşturan, yasaklanmış veya empoze edilmiş, uyulabilir her bir değeri gösterir. Bu anlamda ahlak, zorlama yetkisi olan kolektif davranış kurallarının oluşturduğu bir sistemdir; ortaklaşadır, çünkü herkes için geçerlidir; zorlama yetkisi vardır, çünkü uymayana yönelik tepki biçiminde yaptırım gücü vardır (Martins, 2010: 6).

Sonuç olarak denilebilir ki, hukuk ve din kurallarının yanında insan davranışlarının düzenlenmesinde etik ve ahlaki değerlerin önemi büyüktür. Bu anlamda birey, grup ve toplumların eğitiminde etik ve ahlaki değerlerin kazandırılması toplumsal davranış açısından yarar sağlayacaktır. Çünkü etik bireyi iç dünyasından yönlendiren bir etmendir. Diğer toplumsal düzen kuralları ise bireyi dışarıdan yönlendirmektedir. Söz konusu bu etik değerler toplumsal davranışlarda etkili olduğu ölçüde toplumsal düzen kolaylıkla sağlanacaktır.


1246

 

YORUMLAR

YAZARIN DİĞER YAZILARI

8 01/08/2016 - 11:29 Etik, Ahlak ve Değerler
8 30/12/2015 - 17:34 Malatya'da Ulaşım
 

DUYURULAR

 

EDİTÖR

 

YAZARLAR

 
İsmail Hakkı DALAK

Adın Batsın İsrail...

Nurseven SOBACI

Sevgi ve Saygı

Yusuf KONAK

Somuncu Baba

Cerciş KIRLIOĞLU

Kurtlar Sofrası

Doç. Dr. Aydın USTA

Etik, Ahlak ve Değerler

RÖPORTAJ

 

En çok Okunanlar  Bugün  Dün  Bu Hafta  Bu Ay  
1

KONUK YAZARLAR

 

En Çok Yorumlananlar

 Bugün  Dün  Bu Hafta Bu Ay  
1
Yorum Hattı
Tebrik ediyorum...
Öncelikle böyle güzel bir yazıdan dolayı teşekkür ediyorum. Gereken ve önemi olan ve yine çok anlam...
Malatyalı
Ahde Vefa >>
Sevgili dostum İsmail Bey. Dik duruşuna hayranım. Doğru tektir. Yanlış çoktur. Doğru söze ne denir? ...
İbrahim YILDIZ
Tek Yüzlü İnsanlar... >>
Tebrikler...
Kuçak dolu sevgi ve selamlar.Çok anlamlı ve güzel köşe yazısı olmuş.Sizleri bu anlamlı yazınızdan do...
Malatyalı
Tek Yüzlü İnsanlar... >>
Güzel olan herşey güzeldir...
Bakınız yazar kardeşimiz ne güzel bir köşe yazısı yazmış.Kalemine ve eline sağlık diyelim.Hani derle...
Lila
Çağımızın En Korkulan Rahatsızlığı Şizofrenle Yaşam Savaşı >>
Güzel bir şiir
selam yazar bey,çok güzel bir şiir olmuş.Başarılar diliyorum.İy çalışmalar dileğiyle....
mamoş
Gönül Ateşim Sönmüyor >>
Etkinlik Hk.
Benimde Down Sendrumlu kaynım var malatyada 21 martta bir etkinlik yapılacakmı yerini ve adresini bi...
EROL ÖZDEMİR
Down Sendromu İle Yaşama Tutunmak >>
ÖUHTEŞEM YAZI
SEVGİLİ İSMAİL BEY KARDEŞİM YAZINIZ MUHTEŞEM OLMUŞ. ÇOK BEĞENDİM. SİZİ GÖNÜLDEN TEBRİK EDERİM. GÜZEL...
İbrahim YILDIZ
Fiziği ve Diksiyonu Düzgün... >>
Tebrik Ediyorum...
Bence çok önemli bir yazının olduğunu görmekteyim. Bence sizler doğru bir yazı yazdığınızı göryorum....
Lila
Gazetecilik Önemli Bir Meslektir >>
Yüreğine hayranım.
Sevgili Yazarımız İsmail beyin bu muhteşem yazısı için yüreğine hayranım.Kendisini huzurlarınızda te...
İbrahim YILDIZ
Yürek Meselesi... >>
Başarılar...
Hani derki adı güzel ve kendi güzel ve yazar kardeşimizin yazısı da güzel ve tek kelimeyle başarılar...
Malatyalı
Burada Almancı, Orada Yabancı... >>
Malatyamız için hayırlı olsun...
Hayır çarşısı malatyamıza ve bölgemize hayırlı olsun.Battalgazi belediyesi tarafından yapılan bu hay...
Lila
Battalgazi Belediyesi Hayır Çarşısı’nın Açılışı Yapıldı >>
Hayırlı Olsun...
Malatya'mız için ve Türkiye'miz için hayırlı olsun.Sayın Tüfenkçi,İnşallah hayırlı olur.Başarılar di...
Malatyalı
Bakan Tüfenkci’den Esnaf Kuruluşlarına Ziyaret >>
çok olumlu bir gelişme
özelikle STK ların konuya dahil edilip tüm kesimlerin fikir ve düşüncelerinin konuya dahiledildiğni...
mehmet beyazıt
Başkan Gürkan, Engelli Merkezi İçin Start Verdik >>
Allah Hayırlı Etsin...
Aday adaylığınız Malatya'mız ve Türkiye'miz için hayırlı olur. Malatyalı sizler gibi çok kıymetli iş...
Sercan
Malatya'yı Hep Birlikte Ortak Akılla Yöneteceğiz >>
Sayın Vekilim Allah Yardımcınız OLsun......
Hacı Mehmet
Malatya'yı Hep Birlikte Ortak Akılla Yöneteceğiz >>
Malatyamız için hayırlı olsun...
Malatya'mızda böyle güzel bir mağazanın açılması gerçekten çok önemlidir. İnşallah hayırlı olur ve b...
Malatyalı
Malatya Protokolü Açılışta Buluştu >>
teşekkür
bu hassasiyetinizden dolayı sizlere teşekkür ederim başarılarınızın devamını diliyorum....
yakup fırat
Yakup Fırat’ın Kaseti Çıktı >>
Bu Nasıl Bir İş...
Bu nasıl bir iş hala anlamış değilim. Bence bu haber doğruysa pes diyecek kadarda var. Bence yazık e...
Çimen
Belediye Bu İşte’de Şaşırtmadı >>
Vay be...
Nereye gidiyor bu insanların parası. Malatya Büyükşehir oldu hala gözle görülen bir hizmet yok. Pek...
Mamoş
Malatya Büyükşehir Belediyesinde Neler Oluyor >>
Yapılan Güzel Şeyler Her Zaman İyidir...
Yeter ki sen her zaman güzel işler yap. Güzel yapılan işler zaten her zaman iyi ve iyi olacaktır. Ba...
Nazlı
Yetimlerin Babası Hayırsever, Yamalı Adam  >>

YORUM/ANALİZ

 

IKTIBAS

 

DOSYA

 

LİNKLER

GAZETELER

Yeni Asya Yeni Şafak
Türkiye Vakit
Star Sabah
Taraf Zaman
bugun Hürriyet
Radikal Vatan
Akşam Milliyet

Video Galeri

Diğer Videolar

Felekê Yeman!
33 Kurşun Şiiri - Ahmed Arif
Dersim 38 Belgeseli 7. Bölüm
Dersim 38 Belgeseli 6. Bölüm
Dersim 38 Belgeseli 5. Bölüm
Dersim 38 Belgeseli 4. Bölüm
Dersim 38 Belgeseli 3. Bölüm

Foto Galeri

Diğer Galeriler

VAN DEPREMİ
ANTALYA
SIĞINAK
ÇOCUK DÜNYASI
DERSİM KATLİAMI
 
New Page 1

Ana Sayfa

Ana Sayfam Yap

Sitene Ekle

İletişim

Hakkımızda

Copyright © 2007 Haber Malatya 44
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz - Yasal Uyarı SITEMAP
İrtibat E-mail: bilgi@habermalatya44.com
Evden Eve Nakliyat