Malatya’da yıllardır konuşulan ancak bir türlü kararlılıkla hayata geçirilemeyen kapalı pazar yerleri konusu, artık ertelenemez bir şehir meselesi hâline gelmiştir. Artan nüfus, değişen ticaret anlayışı, iklim koşulları, hijyen beklentileri ve vatandaşın konfor arayışı göz önünde bulundurulduğunda; açık pazar düzeninin Malatya için yetersiz kaldığı açıkça ortadadır.

Bugün Malatya’da pazar denildiğinde akla gelen ilk görüntü; yağmurda çamur, yazın kavurucu sıcak, kışın ise dondurucu soğuk altında hem esnafın hem de vatandaşın adeta kaderine terk edildiği bir ticaret ortamıdır. Ne sağlıklı, ne düzenli, ne de çağdaş… Oysa pazar yerleri bir şehrin vitrinidir. Bu vitrin ne kadar düzensizse, şehir algısı da o kadar zayıflar.

KAPALI PAZAR YERİ SADECE ÜSTÜ KAPALI ALAN DEĞİLDİR

Kapalı pazar yerleri yalnızca yağmurdan kaçılan bir çatı değildir.

Bu alanlar;

Hijyenin,

Düzenin,

Gıda güvenliğinin,

Engelli ve yaşlı erişiminin,

Yangın ve afet güvenliğinin,

Modern şehircilik anlayışının somut göstergesidir.

Bugün birçok il bu gerçeği yıllar önce görmüş ve uygulamaya geçmiştir. Konya’da, Eskişehir’de, İzmir’de, Bursa’da, Kayseri’de kapalı pazar yerleri artık çok amaçlı yaşam alanları hâline gelmiştir. Bu alanlarda sadece sebze-meyve satışı yapılmamakta; sosyal alanlar, kadın üretici stantları, kooperatif satış noktaları, yöresel ürün pazarları ve hatta kültürel etkinlikler düzenlenmektedir. Yani pazarlar, ticaretin yanı sıra şehir sosyolojisine katkı sunan merkezler hâline getirilmiştir.

MALATYA NEDEN GERİDE KALMALI?

Sormak gerekiyor:

Malatya neden bu dönüşümün dışında kalmalıdır?

Malatyalı esnaf neden ilkel koşullarda ekmek mücadelesi vermeye devam etmelidir?

Vatandaş neden rahat, güvenli ve sağlıklı alışveriş hakkından mahrum bırakılmalıdır?

Deprem gerçeğiyle yüzleşmiş, iklim şartları ağırlaşmış, ekonomik olarak zor bir süreçten geçen Malatya’da pazar yerlerinin hâlâ geçici çözümlerle idare edilmeye çalışılması, vizyon eksikliğinin açık göstergesidir.

YENİ TİCARET ANLAYIŞI, YENİ FORMAT GEREKTİRİR

Günümüz ticareti sadece satışa değil, deneyime dayalıdır. Vatandaş artık koşarak alışveriş yapmak istemiyor; rahatça gezmek, ürünleri karşılaştırmak, güven duymak istiyor. Kapalı pazar yerleri bu anlamda hem esnafa hem tüketiciye nefes aldıracaktır. Esnaf için daha düzenli gelir, vatandaş için daha sağlıklı ve konforlu alışveriş ortamı sağlanacaktır.

Ayrıca kapalı pazarlar;

Kayıt dışı ekonominin azalmasına,

Vergi disiplininin artmasına,

Yerel üreticinin desteklenmesine,

Kadın emeğinin görünür olmasına ciddi katkı sunacaktır.

BU MESELE SİYASET ÜSTÜDÜR

Kapalı pazar yeri meselesi bir siyasi çekişme konusu değil, Malatya’nın ortak geleceği meselesidir. Kimsenin “ben yaptım”, “benim projem” tartışmasına girmesine gerek yoktur. Önemli olan; Malatya’ya yakışan, kalıcı, planlı ve çağdaş çözümleri hayata geçirmektir.

Kamuoyunun, sivil toplumun, esnaf odalarının ve yerel basının bu konuda daha güçlü bir ses çıkarması artık elzemdir. Çünkü bu konu görmezden gelindikçe sorun büyümekte, bedelini ise doğrudan Malatyalı ödemektedir.

SON SÖZ: O zaman yetkililer çalışma yapmak zorunda kalır. Türkiye’de çoğu şehirde bu projeler, talep geldiği için değil talep büyüdüğü için hayata geçirildi.Kapalı pazar yerleri Malatya için bir tercih değil, gecikmiş bir zorunluluktur.

Rahat alışveriş, güçlü esnaf, modern şehir hedefleniyorsa; bu konu daha fazla ötelenmemeli, somut adımlar gecikmeden atılmalıdır.

Dilek Kiraz