Şehrimizin en önemli tarımsal ürünü olan kayısı ile ilgili ciddi sorun, risk ve tehditlerin söz konusu olduğu bir dönemden geçiyoruz. Bu konuda yurt içinde ve yurt dışında yoğun değişim ve dönüşümler yaşanıyor.

Dünya kayısı sektöründe kartlar yeniden dağıtılıyor, çok sayıda yeni aktör ortaya çıkıyor, Türkiye’nin ve Malatya’nın dünya kuru kayısı üretimindeki payı hızla azalıyor.

Diğer taraftan yurt içinde kayısı üreticilerimiz son yıllarda gittikçe daha sık ve daha şiddetli yaşanmaya başlanan ilkbahar geç donlarının sonuçlarıyla mücadele ediyor.

2004, 2010, 2014, 2020 ve 2025 yıllarında yaşanan şiddetli ilkbahar geç donları, Malatya kayısı tarımının ne kadar kırılgan bir zeminde yapılmaya çalışıldığını açık biçimde göstermiştir.

Bunun yanı sıra yaşanan donlardan kaynaklanan aşırı arz ve fiyat dalgalanmaları üretimde planlamayı neredeyse imkânsız hale getiriyor. Bu durum her geçen gün daha çok üreticimizi kayısı tarımından vazgeçmeye zorluyor. Nitekim son 60 yıldır her on yılda bir %100-200 oranında artan kayısı üretimimiz son 15 yıldır yerinde sayıyor.

Açıktır ki, hiçbir kişi ya da kurum bu sorunların altından tek başına kalkamaz. İlgili bütün kişi, kurum ve kesimlerin birlikte yürüteceği topyekûn bir mücadele sürecine ve bu süreçte ihtiyaç duyulacak bir yol haritasına ihtiyaç var.

İşte “Malatya Kayısısı Gelecek Stratejileri” raporumuz tam da bu ihtiyaca cevap olarak ortaya çıkmıştır.

14 kişilik bir yazar kadrosu ve kayısıyla ilgili bütün kurumlarımızla birlikte hazırlanan Kayısı Raporumuz, genel bir vizyon ve niyet beyannamesi olmanın ötesinde uygulamaya yön veren bir politika belgesi olma iddiasındadır.

Yaşanan sorunları aşacak bir çözüm seti ve 2035 Perspektifinde bir yol haritası da öneren raporumuz mevcut sorunların aşılabilmesi için aşağıdaki stratejik amaçları belirlemiştir:

1. Don Riskini Yönetilebilir Bir Üretim Parametresine Dönüştürmek

2. Arz ve Gelir İstikrarını ve Öngörülebilirliğini Sağlamak

3. Kalite, Tat İndeksi ve Katma Değer Odaklı Üretim Modeline Geçmek

4. Kurumsal Kapasiteyi ve Koordinasyonu Güçlendirmek

5. Malatya Kayısısının Küresel Rekabet Gücünü ve Marka Değerini Korumak

Bu stratejik amaçların hayata geçirilebilmesi için, ayrıca, 26 Stratejik Hedef ve 16 Eylem belirlenmiştir.

Kısacası bu rapor, karar vericilere açık ve net bir çağrı niteliğindedir. O çağrı şudur:

“Malatya Kayısısının mevcut üretim ve yönetim modeli, bu koşullar altında sürdürülebilir değildir. Sektörün; bilim temelli, iklim duyarlı ve katma değer odaklı bir stratejik dönüşüme ihtiyacı vardır ve bu ihtiyaç ertelenemez. Bu ihtiyacı ertelemeye kalkışanlar tarih, toplum ve vicdanlarına karşı sorumlu olacaklardır.”

20’nci Araştırma Raporumuzu kamuoyuyla buluşturmanın mutluluğuyla, katkı sağlayan bütün kişi ve kurumlara teşekkür ediyor, raporumuzun karar alıcılara ve üreticilerimize yol gösterici ve faydalı olmasını diliyoruz.