CUMHURİYETLE YAŞIT BİR KURUM: MALATYA TİCARET VE SANAYİ ODASI’NIN 100 YILLIK YOLCULUĞU.

Ticaretin kalbinden sanayinin merkezine uzanan bir asırlık hikâye.

30 üyeyle başlayan büyük serüven, bugün Malatya’nın ticaretine, sanayisine ve ekonomik geleceğine yön veren güçlü bir kurumsal yapıya dönüştü

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, Cumhuriyet’in ilk yıllarında temelleri atılan ve bugün Malatya iş dünyasının en önemli temsil kurumlarından biri haline gelen köklü bir kuruluş olarak 100 yılı aşan tarihiyle dikkat çekiyor.

Cumhuriyetin ilanıyla birlikte genç Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik kalkınma hamlesi içerisinde ticaret ve sanayi odalarının kurulmasına büyük önem verildi. Üretimin artırılması, ticaret hayatının düzenlenmesi, tüccarların ortak bir çatı altında toplanması ve şehirlerin ekonomik gelişimine yön verilmesi amacıyla oluşturulan bu kurumsal yapılanmada Malatya da önemli merkezlerden biri oldu.

Malatya’da ticaret odasının kuruluş fikri, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte şekillendi. Kentin önde gelen tüccarları ve esnafı, yeni ekonomik yapılanmanın içerisinde yer alarak Malatya’nın ticari hayatının kurumsallaşmasına katkı sundu. Ahilik kültüründen gelen dayanışma ve ticaret anlayışını benimseyen Malatya esnafı, bu yeni yapılanmayı kısa sürede sahiplendi.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, bugün geldiği noktada yalnızca üyelerine hizmet veren bir meslek kuruluşu değil; kentin üretim, ticaret, sanayi, yatırım, ihracat ve ekonomik kalkınma hedeflerinde söz sahibi olan önemli bir kurum konumunda bulunuyor.

1923’TE TEMELLER ATILDI, 1929’DA İLK BAŞKAN GÖREVE GELDİ

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın kuruluş süreci Cumhuriyet’in ilk yıllarına dayanıyor. Odanın kurumsal temelleri 1923 yılında atılırken, resmi başkanlık kayıtlarında ilk başkanlık dönemi 1929 yılında başladı.

Malatya’nın tanınmış tüccarlarından Atmalızade Mehmet Faik Efendi, 1929 yılında Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın ilk başkanı olarak göreve geldi.

Ancak o dönemin şartları bugünkü kurumsal yapıdan oldukça farklıydı. Odanın kendisine ait bir hizmet binası bulunmuyordu. Bu nedenle ilk yıllarda başkanlık ve oda çalışmaları iş yerlerinde yürütülüyordu.

Yaklaşık 30 üyeyle başlayan bu yolculuk kısa sürede büyümeye başladı. Üye sayısı önce 46’ya yükseldi, ardından Malatya’nın ticari ve ekonomik gelişimine paralel olarak binlere ulaştı.

Bugün ise Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, yaklaşık 8 bine yaklaşan üyesiyle Malatya’nın en güçlü ekonomik kuruluşlarından biri olarak faaliyetlerini sürdürüyor.

Bu değişim, yalnızca bir kurumun büyümesi değil, aynı zamanda Malatya’nın ekonomik yapısının yıllar içerisindeki dönüşümünü de gözler önüne seriyor.

MALATYA TSO NEDEN KURULDU?

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın kuruluşundaki temel amaç, şehirdeki ticari hayatı daha düzenli hale getirmek, tüccar ve sanayicileri ortak bir çatı altında toplamak, ekonomik faaliyetlerin gelişmesini sağlamak ve iş dünyasının sorunlarına çözüm üretmekti.

Cumhuriyetin ilk yıllarında ticaret odalarının öncelikli görevlerinden biri, ticaret erbabının güven içerisinde faaliyet göstermesine katkı sağlamaktı.

O dönemde odanın kefaleti, özellikle ticari borç ve para işlemlerinde büyük önem taşıyordu. Bu durum, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın ilk yıllardan itibaren şehirdeki ekonomik güvenin oluşmasında önemli görev üstlendiğini gösteriyor.

Aradan geçen yıllar içerisinde odanın görev alanı genişledi.

Bugün Malatya Ticaret ve Sanayi Odası; ticaretin geliştirilmesi, sanayinin güçlendirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi, ihracatın artırılması, işletmelerin sorunlarının ilgili kurumlara ulaştırılması, üyelerin desteklenmesi, mesleki gelişimin sağlanması ve Malatya ekonomisinin büyütülmesi için çalışmalar yürütüyor.

Kısacası oda, geçmişte ticari hayatın düzenlenmesi için kurulan bir yapıdan, bugün Malatya’nın ekonomik geleceğinde önemli rol üstlenen güçlü bir kurumsal yapıya dönüşmüş durumda.

MALATYA TSO BAŞKANLARI VE GÖREV DÖNEMLERİ

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın yaklaşık bir asırlık kurumsal tarihinde farklı dönemlerde önemli isimler yönetim kurulu başkanlığı görevini üstlendi.

Her başkan, görev yaptığı dönemin ekonomik ve sosyal şartları içerisinde Malatya ticaretinin ve sanayisinin gelişimine katkı sundu.

Odanın bugüne kadar görev yapan başkanları ve görev süreleri şöyle:

Atmalızade Mehmet Faik — 1929-1932

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın ilk başkanı olarak kayıtlara geçti. Odanın kurumsal yapılanmasının ilk yıllarında görev yaptı. Yaklaşık 3 yıl başkanlık görevini yürüttü.

Şevket Özpazarbaşı — 1932-1941

Atmalızade Mehmet Faik’in ardından başkanlık görevini devraldı. Yaklaşık 9 yıl görev yapan Özpazarbaşı, oda tarihinin uzun süre görev yapan başkanlarından biri oldu.

A. Kadir Taşangil — 1941-1946

Yaklaşık 5 yıl başkanlık yaptı. İkinci Dünya Savaşı’nın ekonomik etkilerinin yaşandığı zorlu yıllarda Malatya iş dünyasının temsil edildiği dönemde görev aldı.

İbrahim Turfanda — 1946-1952

Yaklaşık 6 yıl başkanlık görevini yürüttü. Savaş sonrası dönemde Türkiye’nin ekonomik yeniden yapılanma sürecinde Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın yönetiminde bulundu.

Sabri Giray — 1952-1955

Yaklaşık 3 yıl görev yaptı.

Hasan Çuhacı — 1955-1956

Oda tarihinde kısa süre görev yapan başkanlardan biri oldu.

H. Ziya Özkan — 1956-1961

Yaklaşık 5 yıl başkanlık görevini yürüttü.

Mehmet Aksoğan — 1961-1963

Yaklaşık 2 yıl Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundu.

Gazi Kabasakal — 1963-1964

Yaklaşık 1 yıl görev yaptı.

Yaşar Hanlıoğlu — 1964-1966

Yaklaşık 2 yıl başkanlık görevini yürüttü.

ODA TARİHİNİN EN UZUN SOLUKLU İSMİ: H. ZİYA ÖZKAN

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası tarihinde en dikkat çekici başkanlık dönemlerinden biri H. Ziya Özkan’a ait.

Özkan, ilk olarak 1956 yılında başkanlık görevine geldi ve 1961 yılına kadar görev yaptı.

Aradan geçen yılların ardından 1966 yılında yeniden başkanlık görevini üstlendi. Bu ikinci dönemi 1983 yılına kadar sürdü.

H. Ziya Özkan, iki ayrı başkanlık döneminde toplam yaklaşık 22 yıl görev yaparak Malatya Ticaret ve Sanayi Odası tarihinin en uzun süre başkanlık yapan isimlerinden biri oldu.

Özkan’ın görev yaptığı dönemler, Malatya’nın ticari hayatında ve şehir ekonomisinin gelişiminde önemli değişimlerin yaşandığı yıllara denk geldi.

12 YILLIK ABDURRAHMAN YAVUZ DÖNEMİ

1983 yılında başkanlık görevini devralan Abdurrahman Yavuz, 1995 yılına kadar Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın başkanlığını yaptı.

Yaklaşık 12 yıl süren görev döneminde Malatya’nın gelişen ticari ve sanayi yapısında oda önemli bir rol üstlendi.

MÜCAHİT FINDIKLI 12 YIL GÖREV YAPTI

1995 yılında başkanlık görevine M. Mücahit Fındıklı geldi.

Fındıklı, 2007 yılına kadar yaklaşık 12 yıl boyunca Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürüttü.

Bu dönem, Türkiye’de ve Malatya’da özel sektör yatırımlarının, organize sanayi bölgelerinin ve üretim kapasitesinin önem kazandığı yıllar arasında yer aldı.

HASAN HÜSEYİN ERKOÇ DÖNEMİ

2007 yılında Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı görevine Hasan Hüseyin Erkoç seçildi.

Erkoç, 2018 yılına kadar yaklaşık 11 yıl başkanlık görevini sürdürdü.

Görev yaptığı yıllar boyunca Malatya TSO’nun kurumsal yapısının geliştirilmesi ve iş dünyasına yönelik çalışmaların sürdürülmesinde görev aldı.

2018’DEN BUGÜNE OĞUZHAN ATA SADIKOĞLU

2018 yılında yapılan seçimlerde Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanlığına Oğuzhan Ata Sadıkoğlu seçildi.

1975 Malatya doğumlu olan Sadıkoğlu, eğitim hayatını Malatya’da tamamladı. İş dünyasında faaliyet gösteren Sadıkoğlu, oda yönetimindeki görevlerinin ardından 2018 yılında başkanlık görevine seçildi.

2022 yılında gerçekleştirilen seçimlerde yeniden başkan seçilen Sadıkoğlu, görevini ikinci seçim döneminde sürdürdü.

Bugün Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini sürdüren Sadıkoğlu döneminde, Malatya ekonomisinin en zorlu süreçlerinden biri yaşandı.

6 Şubat 2023 depremleri, Malatya’nın ekonomik hayatını derinden etkiledi. Binlerce iş yeri zarar gördü, üretim alanları ve ticari hayat büyük darbe aldı.

Deprem sonrasında Malatya TSO’nun öncelikli gündemlerinden biri, iş dünyasının sorunlarının çözülmesi, işletmelerin yeniden ayağa kaldırılması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve şehrin ekonomik olarak toparlanmasına katkı sunmak oldu.

Sadıkoğlu yönetimindeki Malatya TSO, bugün deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinin yanı sıra sürdürülebilir kalkınma, üretim kapasitesinin artırılması ve yeni yatırım alanlarının oluşturulması hedefleri üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.

KÜÇÜK BİR ODADAN GÜÇLÜ BİR EKONOMİK KURUMA

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın tarihsel gelişimi, Malatya’nın ekonomik gelişimiyle doğrudan bağlantılı.

30 üyeyle başlayan bir yolculuk…

İş yerlerinde yürütülen oda faaliyetleri…

Kendi binası olmayan küçük bir ticari yapı…

Ve bugün binlerce üyeye hizmet veren, modern hizmet binasında faaliyet gösteren, Malatya iş dünyasının en önemli temsil kurumlarından biri…

Malatya TSO, yıllar içerisinde fiziki ve kurumsal gelişimini sürdürdü.

1938 yılında Malatya’nın ilk betonarme yapılarından biri olarak değerlendirilen belediye binası içerisindeki küçük bir alanın oda tarafından kullanılması, kurumsal tarih açısından önemli bir dönüm noktası oldu.

Daha sonraki yıllarda farklı hizmet binalarında faaliyetlerini sürdüren oda, 2014 yılından itibaren Niyazi Mahallesi Buhara Caddesi üzerindeki modern hizmet binasında üyelerine hizmet vermeye başladı.

2007 yılında akredite olan Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, kurumsal hizmet kalitesini artırarak üyelerine daha güçlü hizmet sunmayı hedefledi.

MALATYA’NIN EKONOMİK HAFIZASI

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın tarihi, sadece oda seçimlerinin veya başkanların değişiminin tarihi değil.

Bu tarih, Malatya’nın ekonomik hafızasıdır.

Kayısı ticaretinin büyümesi…

Sanayi tesislerinin kurulması…

Organize sanayi bölgelerinin gelişmesi…

Yeni yatırımcıların Malatya’ya kazandırılması…

İhracatın artırılması…

İşletmelerin finansmana erişimi…

Tüccarın ve sanayicinin sorunlarının gündeme taşınması…

Tüm bu süreçlerde Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, kentin ekonomik hayatında önemli görevler üstlendi.

Malatya’nın geleneksel ticaret yapısından daha modern bir sanayi ve üretim merkezine dönüşmesinde, odanın kurumsal çalışmaları da önemli bir yer tuttu.

DEPREM SONRASI YENİ BİR DÖNEM

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın 100 yılı aşan tarihindeki en önemli sınavlardan biri kuşkusuz 6 Şubat depremleri sonrasında yaşanan süreç oldu.

Deprem, sadece binaları değil, şehir ekonomisini de etkiledi.

İş yerleri zarar gördü.

Ticaret merkezleri kullanılamaz hale geldi.

Esnaf ve sanayici büyük sorunlarla karşı karşıya kaldı.

Üretim ve istihdamda önemli kayıplar yaşandı.

Bu süreçte Malatya TSO’nun görevi daha da önemli hale geldi.

Çünkü Malatya’nın yeniden ayağa kalkması yalnızca binaların yeniden yapılmasıyla mümkün değildi.

Şehrin ekonomik hayatının da yeniden canlanması gerekiyordu.

İş yerlerinin açılması, üretimin yeniden başlaması, yatırımların artırılması, sanayicinin desteklenmesi ve yeni istihdam alanlarının oluşturulması, Malatya’nın geleceği açısından büyük önem taşıyor.

Bu nedenle Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın önümüzdeki dönemdeki en önemli hedeflerinden biri, deprem sonrası yeniden yapılanan Malatya’da ekonomik kalkınmanın güçlü bir şekilde sağlanması olacak.

BUGÜNÜN HEDEFİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE DAHA GÜÇLÜ BİR MALATYA

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası bugün, geçmişten aldığı kurumsal tecrübeyi geleceğe taşımaya çalışıyor.

Üretim gücünün artırılması…

Sanayinin geliştirilmesi…

Yeni yatırımların Malatya’ya kazandırılması…

İhracatın artırılması…

İş dünyasının sorunlarının çözülmesi…

Mesleki eğitimin güçlendirilmesi…

Ve sürdürülebilir ekonomik kalkınmanın sağlanması…

Malatya TSO’nun önümüzdeki dönem hedefleri arasında yer alıyor.

2025 yılında oda tarihinin ve kurumsal hafızasının kalıcı hale getirilmesi amacıyla hazırlanan “Bir Asrın Tanığı: Malatya Ticaret ve Sanayi Odası” çalışması da, bu köklü geçmişin gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir adım oldu.

BİR ASIRLIK GEÇMİŞTEN GELECEĞE

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın hikâyesi, küçük bir tüccar topluluğunun bir araya gelmesiyle başladı.

30 üyeyle başlayan bu yolculuk, bugün binlerce işletmenin temsil edildiği güçlü bir ekonomik kuruma dönüştü.

Atmalızade Mehmet Faik Efendi’den Oğuzhan Ata Sadıkoğlu’na kadar görev yapan başkanlar, kendi dönemlerinin şartları içerisinde Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın gelişimine katkı sundu.

Her dönem Malatya ekonomisine farklı bir iz bıraktı.

Bugün Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın karşısında ise yeni bir görev bulunuyor.

Deprem sonrası yeniden yapılanan Malatya’da üretimi artırmak…

İş dünyasını güçlendirmek…

Sanayiyi büyütmek…

Yatırımcıyı şehre çekmek…

İhracatı geliştirmek…

Ve Malatya’nın ekonomik geleceğini daha güçlü hale getirmek…

Cumhuriyetin ilk yıllarında kurumsallaşmaya başlayan Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, 100 yılı aşan tarihiyle geçmişten aldığı tecrübeyi geleceğe taşımaya devam ediyor.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın kuruluş amacı, başlangıçta Malatya’daki ticaret hayatının örgütlenmesi, tüccarların ortak bir çatı altında buluşturulması ve ekonomik faaliyetlerin daha düzenli ve güvenli biçimde yürütülmesine katkı sağlamaktı.

Aradan geçen yaklaşık bir asırlık süreçte bu amaç genişledi.

Bugün Malatya TSO; ticaretin, sanayinin, yatırımın, ihracatın, istihdamın ve ekonomik kalkınmanın ortak platformlarından biri olarak faaliyet gösteriyor.

Kısacası Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nın tarihi, sadece oda başkanlarının ve seçimlerin tarihi değildir.

Bu tarih, Malatya’nın tüccarından sanayicisine, esnafından ihracatçısına kadar ekonomik hayatının yaklaşık bir asırlık hikâyesidir.

Malatya TSO’nun hikâyesi; sadece bir odanın tarihi değil, Malatya’nın ticaretinin, üretiminin, sanayisinin ve ekonomik mücadelesinin yüz yılı aşan hikâyesidir.

Dilek Kiraz